admin Mantelzorger zijn doe je meestal niet omdat het moet, maar omdat je er voor iemand wilt zijn. Toch komt er veel bij kijken. Niet alleen emotioneel, maar ook financieel en praktisch. Daarom is een veelgestelde vraag: wat krijg je als mantelzorger?
In dit uitgebreide artikel lees je precies waar je recht op hebt, welke vergoedingen en regelingen er bestaan en welke ondersteuning je kunt aanvragen. Zo weet je waar je aan toe bent en kun je goed voorbereid zorgen voor een ander — én voor jezelf.
Wat is een mantelzorger precies?
Een mantelzorger is iemand die langdurig en onbetaald zorgt voor een naaste met een ziekte, beperking of ouderdomsproblemen. Dat kan je partner, ouder, kind, buur of vriend zijn.
Het gaat verder dan “een beetje helpen”. Denk aan:
- Persoonlijke verzorging
- Administratieve hulp
- Begeleiding naar artsen
- Huishoudelijke taken
- Emotionele ondersteuning
Gemiddeld zorgen mantelzorgers meer dan 8 uur per week en vaak zelfs maanden of jaren achter elkaar.
Wat krijg je als mantelzorger financieel?
De vraag “wat krijg je als mantelzorger?” wordt vaak gesteld vanuit financieel oogpunt. Het antwoord is: meestal geen salaris, maar er zijn wél verschillende regelingen en tegemoetkomingen.
- Mantelzorgcompliment (via gemeente)
Het vroegere landelijke mantelzorgcompliment bestaat niet meer. Tegenwoordig regelen gemeenten zelf een waardering voor mantelzorgers.
Wat je kunt krijgen:
- Een geldbedrag (vaak tussen €100 en €300 per jaar)
- Een cadeaubon
- Een lokale attentie of activiteit
Dit verschilt per gemeente. Informeer dus altijd bij jouw gemeente wat er mogelijk is.
- Vergoedingen vanuit het persoonsgebonden budget (PGB)
Heeft degene voor wie jij zorgt een PGB? Dan kan hij of zij jou betalen voor de zorg die je verleent.
Dit valt onder de officiële vergoedingen voor mantelzorgers. Belangrijk om te weten:
- Je moet een zorgovereenkomst afsluiten
- Het inkomen kan invloed hebben op toeslagen
- Je betaalt belasting over dit inkomen
Het is dus verstandig om vooraf goed te berekenen wat dit betekent voor jouw situatie.
- Reiskostenvergoeding
Moet je vaak reizen voor ziekenhuisbezoek of behandelingen? Dan kunnen soms reiskosten vergoed worden via:
- De zorgverzekeraar
- De gemeente (Wmo)
- De zorginstelling
Controleer altijd de polisvoorwaarden of neem contact op met de zorgverzekeraar.
- Mantelzorg en uitkering
Heb je een uitkering (bijvoorbeeld WW of bijstand)? Dan mag je in veel gevallen mantelzorg verlenen zonder dat dit direct gevolgen heeft. Wel moet je het melden bij de uitkeringsinstantie.
Bij een WIA- of WAO-uitkering kan langdurige mantelzorg soms zelfs een rol spelen bij herbeoordeling.
Wat krijg je als mantelzorger aan ondersteuning?
Financiële steun is belangrijk, maar minstens zo belangrijk is praktische hulp.
- Respijtzorg (vervangende zorg)
Respijtzorg betekent dat iemand tijdelijk jouw zorgtaken overneemt. Zo krijg jij rust.
Dit kan in de vorm van:
- Dagopvang
- Logeeropvang
- Thuiszorg
- Vrijwilligers
Respijtzorg kan worden aangevraagd via de gemeente (Wmo) of zorgverzekering.
- Ondersteuning via de Wmo
De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) biedt hulp aan mensen die ondersteuning nodig hebben — én indirect dus ook aan mantelzorgers.
Denk aan:
- Huishoudelijke hulp
- Aanpassingen in huis
- Rolstoelen of hulpmiddelen
- Begeleiding
De gemeente beoordeelt wat nodig is via een keukentafelgesprek.
- Mantelzorgwoning
Soms wordt gekozen voor dichter bij elkaar wonen. Bijvoorbeeld via een mantelzorgwoning in de tuin of bijgebouw.
Een mantelzorgwoning kan veel voordelen hebben, maar er zijn ook aandachtspunten zoals vergunningen, privacy en kosten. In ons eerdere artikel over de voor- en nadelen van een mantelzorgwoning lees je hier uitgebreid meer over.
- Kangoeroewoning
Een andere woonvorm is een kangoeroewoning. Hierbij wonen twee huishoudens onder één dak, maar met gescheiden woonruimtes.
Dit biedt:
- Meer nabijheid
- Snellere hulp
- Lagere kosten dan twee losse woningen
Maar ook hier moet je goed kijken naar praktische en emotionele gevolgen.
Heb je recht op pensioenopbouw?
Een belangrijke vraag bij langdurige mantelzorg is: wat betekent dit voor je pensioen?
- Stop je (deels) met werken? Dan bouw je minder pensioen op.
- Werk je minder uren? Dan heeft dit invloed op je toekomstige AOW en aanvullend pensioen.
Sommige pensioenfondsen bieden vrijwillige voortzetting. Informeer hier actief naar.
Krijg je belastingvoordeel als mantelzorger?
Ja, in sommige situaties.
Mogelijke aftrekposten:
- Specifieke zorgkosten
- Reiskosten voor ziekenbezoek
- Extra kosten voor hulpmiddelen
Voorwaarde is dat de zorgontvanger fiscaal als partner of inwonend gezinslid geldt. Raadpleeg hiervoor altijd een belastingadviseur of de Belastingdienst.
Wat krijg je als mantelzorger emotioneel en sociaal?
Niet alles is in geld uit te drukken.
Veel mantelzorgers ervaren:
- Meer verbondenheid
- Dankbaarheid
- Zingeving
Maar ook:
- Overbelasting
- Stress
- Minder vrije tijd
Daarom is het belangrijk om hulp te accepteren en grenzen te stellen.
Extra regelingen waar je mogelijk recht op hebt
Afhankelijk van de situatie kun je ook kijken naar:
- Zorgverlof via werkgever (kortdurend of langdurend)
- Mantelzorgmakelaar (helpt bij regelzaken)
- Lotgenotencontact via lokale steunpunten
- Extra kinderopvangtoeslag (indien van toepassing)
Wat krijg je als mantelzorger uiteindelijk?
Als we alles samenvatten, dan krijg je als mantelzorger:
- Mogelijk een gemeentelijke waardering
- Eventueel een vergoeding via PGB
- Toegang tot respijtzorg
- Ondersteuning via de Wmo
- Mogelijke belastingvoordelen
- Praktische hulp via zorginstanties
Maar het belangrijkste dat je “krijgt” is vaak niet financieel. Het is de wetenschap dat je er bent voor iemand die je dierbaar is.
Tot slot: zorg ook goed voor jezelf
De vraag “wat krijg je als mantelzorger?” is begrijpelijk. Want zorgen voor een ander kost tijd, energie en soms inkomen.
Informeer daarom altijd bij:
- Je gemeente
- De zorgverzekeraar
- Een mantelzorgsteunpunt
En lees ook onze eerdere artikelen over vergoedingen voor mantelzorgers, de voor- en nadelen van een mantelzorgwoning en wat is een kangoeroewoning, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.
Mantelzorg is waardevol — maar alleen als jij het volhoudt.
